30 mei 2019

De Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) toepassen, hoe werkt dat?

De Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) toepassen, hoe werkt dat?

De Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) is een veelvuldig gebruikt middel om de belastbaarheid van werknemers vast te stellen. Veel arbodiensten werken met een Functionele Mogelijkheden Lijst om de belastbaarheid van zieke werknemers te beschrijven en UWV gebruikt deze lijst bij het vaststellen van mogelijke uitkeringsrechten voor de Ziektewet – bij de 1e jaars beoordeling – en WIA aanvraag.

In de FML wordt systematisch aangegeven in welke mate, frequenties en/of werkuren per dag je werknemer belastbaar is. Die belastbaarheid moet worden afgezet tegen de belasting van het werk om te kunnen beoordelen in hoeverre een werknemer al dan niet geschikt is voor een functie.

FML en Inzetbaarheidslijst

Eerst nog even de Functionele Mogelijkheid-rubrieken – als spiekbriefje – op een rij waarbinnen belastbaarheid wordt beschreven.

Rubrieken binnen de Functionele Mogelijkheden Lijst:

  1. Persoonlijk functioneren: bijvoorbeeld zelf een taak kunnen uitvoeren en de hoogte van het handelingstempo in het uitvoeren van deze taak;
  2. Sociaal functioneren: bijvoorbeeld het goed kunnen omgaan met conflicten en kunnen samenwerken;
  3. Aanpassing aan de fysieke omgevingseisen / normaal toelaatbare arbeidsomstandigheden;
  4. Dynamische handelingen: bijvoorbeeld schroef- en wringbewegingen met hand en arm;
  5. Statische houdingen: bijvoorbeeld geknield werken of het hoofd in een bepaalde houding hebben gedurende het werk;
  6. Werktijden: het gaat hierbij om beperkingen ten aanzien van het aantal uren per week, het aantal uren per dag en perioden van het etmaal.

Wat bedoelen we nu precies met belastbaarheid?

Bij vastgestelde belastbaarheid onderscheiden we drie typen belemmeringen:

  1. psychische beperkingen;
  2. lichamelijke beperkingen en
  3. urenbeperkingen.

Daarnaast kan er sprake zijn van specifieke voorwaarden waar de arbeidsomgeving aan moet voldoen om werken in die omstandigheden van de omgeving mogelijk te maken. Die omgevingsvoorwaarden vinden we terug in rubriek III – aanpassing aan de fysieke omgevingseisen – van de lijst.

1. Psychische beperkingen

Psychische beperkingen worden binnen de Functionele Mogelijkheden Lijst beschreven op drie verschillende niveaus van functioneren:

  • het micro-
  • meso- en
  • macroniveau.

Deze beperkingen zijn terug te vinden in de verschillende beoordelingspunten onder de rubrieken I – persoonlijk functioneren – en II – sociaal functioneren – van de lijst.

2. Lichamelijke beperkingen

Fysieke belastbaarheid heeft te maken met houding en beweging. Als daarbij iemands draagkracht wordt overschreden, spreken we van overbelasting. Fysieke mogelijkheden worden onderscheiden in:

  • Dynamische belastbaarheid: hiermee wordt bedoeld dat het lichaam tijdens de arbeid vrijwel steeds van houding verandert. Bij werk waarbij iemand voortdurend in beweging blijft en niet langer dan vier seconden dezelfde houding aanneemt is er sprake van dynamische werkhoudingen;
  • Statische belastbaarheid: hiermee wordt bedoeld dat het lichaam niet of nauwelijks van plaats verandert, maar wel wordt belast. Bij werk waarbij men regelmatig met een of meer lichaamsdelen langdurig dezelfde houding aanneemt is er sprake van statische werkhoudingen.

De waardes van de FML bij de beoordelingspunten onder de rubrieken IV – dynamische handelingen – en V – statische houdingen – geven je inzicht in de fysieke belastbaarheid van je werknemer.

3. Urenbeperkingen

De laatste belemmering is de eventuele beperkte mogelijkheden in werkuren, deze worden beschreven bij de beoordelingspunten onder rubriek VI – werktijden – van de lijst.

Hoe interpreteren we de beschreven belastbaarheid?

De Functionele Mogelijkheden Lijst is een beperkte weergave van de mogelijkheden van je werknemer of cliënt. Beperkt om tenminste twee redenen:

  1. Niet alle aspecten van de mogelijkheden van de werknemer kunnen binnen een limitatieve lijst als deze worden gevangen;
  2. De mogelijkheden van de werknemer kunnen voor een belangrijk deel slechts op een aantal standaardniveaus worden vastgelegd.

Enerzijds schetst de FML dus geen volledig en genuanceerd beeld van de belastbaarheid. Anderzijds is het werken met standaardniveaus noodzakelijk als hulpmiddel van beschreven belastbaarheid. Die eigenschappen en de beperkingen van de Functionele Mogelijkheden Lijst dragen er niet altijd toe bij dat deze een ‘correct’ beeld schetst van de mogelijkheden van jouw werknemer of cliënt.

Inzetbaarheidslijst of inzetbaarheidsprofiel

Wordt in jouw praktijk geen gebruik gemaakt van de Functionele Mogelijkheden Lijst, maar van een inzetbaarheidslijst of inzetbaarheidsprofiel? Hoewel het niet verplicht is de Functionele Mogelijkheden Lijst te gebruiken in het gehele re-integratieproces, wordt er wel van je verwacht de belastbaarheid en functionele mogelijkheden van een werknemer te beschrijven in “FML-achtige termen”.

Om de medische mogelijkheden en beperkingen te duiden volgens een vaste systematiek – die aansluit op de Functionele Mogelijkheden Lijst – hebben arbeidsdeskundigen en bedrijfsartsen samen met het UWV de Inzetbaarheidslijst ontwikkeld. De Inzetbaarheidslijst beschrijft de belastbaarheid wat minder gedetailleerd, maar volgt wel de beoordelingscriteria conform de Functionele Mogelijkheden Lijst.

Wil je meer inzicht in hoe je de Functionele Mogelijkheden Lijst en/of de Inzetbaarheidslijst in de praktijk kunt toepassen?

Volg dan de training Belasting en belastbaarheid en ga direct aan de slag met jouw eigen praktijkcase. Ik geef in ieder geval antwoord op de vragen:

  • Wat betekenen gescoorde waarden in de Functionele Mogelijkheden Lijst?
  • Welke relaties hebben deze waarden met de mogelijke belastbaarheidsfrequentie van de werknemer of cliënt?
  • Wat zeggen al deze gescoorde waarden in hun onderlinge verband jou over de belastbaarheid van de werknemer of cliënt?
  • Op welke wijze moet die belastbaarheid gewogen worden ten opzichte van voorkomende arbeidsbelasting?
  • Waarom hoeft een beoordeling bij een psychisch beperkt belastbare cliënt niet lastiger te zijn dan bij een fysiek beperkt belastbare cliënt?
  • Welke onderzoeksmethoden en hulpmiddelen staan je ter beschikking om tot een gewogen oordeel te komen?
  • Wat als je geen gebruik maakt van een Functionele Mogelijkheden Lijst maar van een inzetbaarheidslijst of inzetbaarheidsprofiel? En welke overeenkomsten en verschillen zijn er dan tussen deze twee soorten lijsten?

Ontvang praktische tips en trucs en kom sparren op intervisie-achtige wijze.

Arbeidsdeskundige Cor Hoogendoorn

Vrijdag 30 mei 2019
Auteur: Cor Hoogendoorn, Arbeidsdeskundige en docent voor de opleiding Casemanager, opleiding Arbeidsdeskundige en training Bezwaarschrift indienen bij het UWV.